Hỗ trợ trực tuyến: 0966877575
Trang chủ Tin tức & Sự kiện Giáo dục con - Phần 1: Thì ra, ở tuổi vị thành niên trẻ có tâm lý như thế này!

Giáo dục con - Phần 1: Thì ra, ở tuổi vị thành niên trẻ có tâm lý như thế này!

Thứ bảy, 17.03.2018

Khi con ở giai đoạn tuổi vị thành niên

Tuổi vị thành niên trong bài viết này đề cập đến lứa tuổi từ 11 tuổi đến 17 tuổi (theo tài liệu tâm lý học phát triển  của Tiến sĩ Smita Deb Krori, BHMS, MD).

Quá trình phát triển này được bắt đầu từ giai đoạn chuẩn bị dậy thì (mốc để xác định, đánh dấu bắt đầu giai đoạn dậy thì là có kinh nguyệt lần đầu tiên ở con gái và mộng tinh ở con trai). Thời gian cần thiết để hoàn tất tuổi dậy thì là từ 02 – 04 năm. Quá trình dậy thì của mỗi đứa trẻ ảnh hưởng bởi một phần yếu tố di truyền, một phần là yếu tố môi trường như dinh dưỡng, sức khỏe, cảm xúc.

Sự phát triển về mặt sinh lý tác động không nhỏ đến tâm lý của lứa tuổi này và nó ảnh hưởng sâu sắc dẫn đến những thay đổi thái độ cũng như hành vi của các cô gái và các chàng trai. Các ảnh hưởng này có xu hướng không thuận lợi đặc biệt là trong những năm đầu của tuổi dậy thì và đôi khi được gọi là giai đoạn tiêu cực.

Giai đoạn này là giai đoạn chuyển tiếp từ trẻ con sang người lớn, những đứa trẻ trong giai đoạn này hết sức nhạy cảm và dễ kích động bởi những lời nói, cử chỉ, hành vi tưởng chừng như bình thường của những người xung quanh và đây là thời gian của “Bão tố và căng thẳng” đối với chúng cũng như những người thân trong gia đình.

Suy nghĩ: Mình không còn là trẻ con khiến những đứa trẻ có xu hướng hành động như người lớn (theo cách của chúng), muốn được đối xử như với người lớn. Chúng có tâm lý “phóng đại” những khả năng của mình, tự đánh giá cao hơn hiện thực  được thể hiện ra ngoài bằng sự ngang bướng, bất cần.

Cái nhìn về xã hội sống của chúng thay đổi, chúng mở rộng phạm vi hoạt động xã hội, hoạt động giao tiếp bạn bè mang tính chủ đạo. Tiêu chí chọn bạn, kết nhóm của chúng cũng thay đổi. Ở giai đoạn trước, chúng kết bạn chủ yếu là học giỏi, dễ thương, ngoan… thì giai đoạn này, trẻ chọn bạn theo phẩm chất mà chúng cho là tốt ví dụ biết tôn trọng bạn, bảo vệ bạn…

Ở giai đoạn này, nhu cầu có người bạn cảm thông, có thể tâm tình là nhu cầu đặc trưng và nổi bật của trẻ. Trẻ khao khát được hoạt động chung với bạn bè thân thiết hơn cả hoạt động học tập hay những mối quan hệ khác. Điều đặc biệt đáng quan tâm với trẻ ở lứa tuổi này là nếu quan hệ của trẻ với người lớn không suôn sẻ thì quan hệ của chúng với bạn bè càng khăng khít và bị ảnh hưởng mạnh mẽ bởi các mối quan hệ tình bạn đó.

Một đặc điểm quan trọng nữa của lứa tuổi này là khát vọng được bạn bè tôn trọng và công nhận. Sự bất hòa trong quan hệ bạn bè, sự phê phán hay sự đơn độc nguy cơ khiến trẻ có tâm lý bất ổn hoặc có thể bị lôi kéo bởi băng nhóm, bè đảng.

Bên cạnh nhu cầu giao tiếp bạn bè, có người tâm giao, thì nhu cầu được trao đổi tâm tư nguyện vọng cũng hết sức cần thiết với lứa tuổi giai đoạn này.

Một số điểm nổi bật của lứa tuổi này được tóm tắt lại như sau:

-          Tâm sinh lý thay đổi, cảm xúc thay đổi.

-          Có xu hướng vươn lên làm người lớn, muốn người khác cư xử với mình như người lớn.

-          Thay đổi tiêu chí kết bạn. Đặt các mối quan hệ giao tiếp bạn bè lên trên cả việc học tập và các mối quan hệ khác.

-          Khao khát được tôn trọng và công nhận. Phóng đại, thổi phồng, tự nâng cao giá trị và năng lực bản thân thể hiện qua sự ngang bướng, bất cần trong việc làm hàng ngày.

-          Muốn có bạn tâm giao (giao tiếp, tâm sự)

-          Muốn được trao đổi tâm tư, nguyện vọng.

Ths tâm lý Nguyễn Thị Thanh Vân

Mời quý vị đón đọc phần 2: Những vấn đề cha mẹ thường gặp khi con bước sang tuổi vị thành niên

Tags

Bình luận

Call